Tagarchief: betrokken

De basis van menselijk leiderschap is persoonlijk leiderschap

Mijn vorige artikel over Leiderschap kan niet zonder kwetsbaarheid, heeft veel reacties en respons opgeleverd. Het artikel leidde tot zeer veel herkenning en bevestiging van een wezenlijke verlangen naar meer menselijkheid in organisaties. Maar wat verstaan we precies onder menselijkheid in organisaties? Waar denken we dan aan? Hoe vertaalt dat zich in de dagelijkse praktijk? Welke elementen zijn belangrijk om meer menselijkheid en bezieling in organisaties te kunnen realiseren? En welke rol speelt (persoonlijk) leiderschap hierin?

In de reeks interviews over Bezield en Gedurfd Leiderschap, ga ik in gesprek met inspirerende leiders uit diverse branches, om hier antwoord op te krijgen en misschien nog wel belangrijker, de mens achter de bevlogen leider te leren kennen en begrijpen. Want juist wie je als mens bent, is de sleutel naar verandering en betekenisgeving in organisaties. Leiderschap vaart op het volle bewustzijn van hoe jij jezelf als leider inzet als ‘instrument’ en weet hebt van de invloed die dat heeft op jouw doen en laten en daarmee op medewerkers en het werkklimaat van de gehele organisatie.

Menselijkheid in organisaties

Voor mij gaat menselijkheid in organisaties over het realiseren van menselijke behoeftes in werk en leven. Dat je er als mens mag zijn en erbij hoort (veiligheid en verbinding), dat hetgeen je doet iets toevoegt en waarde heeft voor jou als mens, de organisatie of de maatschappij (zingeving) en jijzelf invloed hebt op keuzes die je maakt en zeggenschap hebt over de richting die je gaat in werk en leven (autonomie en ontwikkeling). Kortom menselijkheid komt tot uiting in het contact met andere mensen, in de interactie en samenwerking met collega’s. Om onze eigen menselijkheid onder ogen te zien, hebben we dus andere mensen nodig. Hierin liggen de kansen om te ontdekken wie je bent als mens én als leider. Een bezield menselijk leider is mijns inziens iemand die je weet te raken en te inspireren, dicht bij zichzelf blijft en heldere kaders biedt. Ze staan voor waar zij zich aan verbinden, ook als het stormt en tegenzit. Het lijkt een gave, maar zelfs een geboren leider leert pas in de praktijk wat leiderschap is en hoe je het beste uit jezelf en anderen naar boven kunt halen.

Dienend Leiderschap

Leiderschap in dit kader heeft vooral te maken met jezelf dienstbaar (willen) maken voor het groter geheel. Dat is niet een vorm van leiderschap dat gericht is op het creëren van persoonlijke macht, roem of status, maar een vorm van leiderschap dat het geheel dient, omdat alleen dat echt werkt. Dat brengt me op de term ‘dienend leiderschap’. ”Dienend leiderschap, is een leiderschapsfilosofie waarbij de focus van de leider hoofdzakelijk ligt bij het vervullen van behoeften van mensen in de organisatie. Het is dus een mensgerichte leiderschapsstijl. Deze grondhouding is gebaseerd op respect en het vertrouwen dat als mensen in hun behoeften worden voorzien, zij beter in staat zullen zijn om hun werk en taken optimaal te verrichten.” (Robert K. Greenleaf, Servant Leadership). Dienend leiderschap is niet gebaseerd op macht, hiërarchie en status, maar veel meer op bewustwording, zingeving, ontwikkeling en groei van medewerkers.

Voorbeeld van dienend leiderschap

Recentelijk had ik een zeer openhartig en inspirerend gesprek met een directeur van een grote bank. Bij de kennismaking in de ontvangstruimte, excuseert hij zich dat ik even moest wachten, want hij had onverwacht bezoek van zijn ouders gekregen die hij graag even wilde begroeten. Hij maakt op mij de indruk van een zelfbewuste leider met de nodige zelfkennis, zelfvertrouwen en impact. Iemand die van nature gewend is de leiding te nemen en in verbinding is met zijn omgeving.

Als we terugblikken op zijn loopbaan tot nu toe, blijkt dat mede zijn gezin van herkomst en zijn eerdere topsportcarrière op jonge leeftijd, de basis is geweest voor het verdere verloop en succes van zijn carrière. “Die hebben mij gevormd, me sterk gemaakt en geleerd wat het betekent om een echte teamspeler te zijn.” Want ook al ben ik eind verantwoordelijk, ik sta liever tussen de mensen en ben meer een aanvoerder, dan de coach die naast het veld staat.”

Dat kenmerkt ook zijn stijl van leiderschap, die hij omschrijft als community-leider. “Ik geloof heel sterk in community building en community leiderschap, het samenbrengen en verbinden van groepen mensen die vanuit een gemeenschappelijk gedachtengoed kijken naar oplossingen voor uitdagingen waar we voor staan.” Zeker gezien de ontwikkelingen in de bancaire sector de afgelopen jaren, waarin het vertrouwen in de sector een flinke deuk heeft opgelopen, is dit een mooie manier om te bouwen aan vertrouwen. Deze ontwikkelingen hebben uiteraard ook impact gehad op de interne organisatie, waarbij afvloeiing van personeel onvermijdelijk was. Dit vraagt veel van mensen en de huidige bezetting, maar ook van de leider. Hij heeft veel van zijn medewerkers gevraagd in die periode qua inzet, tijd en capaciteit. Hij realiseert zich dat ook goed, maar weet ook dat hij niet anders kon op dat moment. “Want ook dat zit wel in mijn aard, ik ben mij bewust dat dat ook een valkuil is” zegt hij lachend. Maar ondanks dat hij de lat erg hoog legt, voor zichzelf en daarmee ook voor zijn medewerkers, zijn ze wel bereid om hierin mee te gaan en om een tandje bij te zetten. Gelukkig is er voldoende veiligheid en openheid binnen ons kantoor en dat geeft ruimte voor feedback. Eén van de medewerkers heeft aangegeven dat het ook best een tandje minder mag op sommige momenten. Dat waardeert hij, het is goed om af en toe een spiegel voorgehouden te krijgen. We moeten elkaar kunnen aanspreken op gedrag en het is belangrijk om daarover concrete feedback te geven. Dat vraagt om een veilige en prettige werkomgeving, waar dat ook kan. En die creëer je met elkaar. En vanuit dit besef dat je met elkaar verantwoordelijk bent om de werkomgeving vorm te geven, dat versterkt de onderlinge verbinding, samenwerking en de teamgeest. “En als iedereen er dan is op een geplande team dag, dan staan we daar uitgebreid bij stil om dit samen te vieren,” zegt hij trots!

Leiderschap is geen solopartij

Ik zie in deze directie voorzitter een zelfbewuste leider die vanuit een sterk innerlijk kompas, goed in verbinding is met zichzelf en hierdoor ook op momenten dat het lastiger wordt, toch trouw durft te zijn aan zichzelf. Dat maakt hem ook kwetsbaar zegt hij, refererend aan een bepaalde casus. Want als je veel vertrouwen en vrijheid krijgt vanuit het hoofdkantoor dan is het best spannend om soms tegen de stroom in te gaan, omdat ik vanuit een diepe overtuiging weet dat ik een ander innovatief pad moet belopen. Daarmee neem ik een risico, want als het anders uitpakt, dan heb ik wel wat uit te leggen. En dit vertrouwen geef ik ook door aan onze medewerkers. Ik heb liever dat ze achteraf om vergiffenis komen vragen, dan vooraf om toestemming. Pak je eigen ondernemerschap, daar leren we allemaal van.”

Kracht van kwetsbaarheid

Behalve dat je als leider bezig bent met strategie, missie en doelstellingen, kom je ook jezelf tegen als leider, als mens en word je geconfronteerd met persoonlijke issues. “Tijdje geleden was er een persoonlijke kwestie in mijn gezin, die mij zeer aangreep. Op dat moment heb ik dat gedeeld met een aantal collega’s en zagen ze mij van een kwetsbare kant, waarin ik op dat moment hun steun nodig had. En die was er en dat is fijn. Dit creëert ook goodwill en het besef dat het niet alleen de succesverhalen zijn die we gezamenlijk delen.” Het is deze herkenning en wederkerigheid er voor elkaar te zijn als het nodig is, dat maakt hem en de organisatie heel menselijk. Wat je zaait, kun je oogsten.

Binnenkort meer nieuwe inzichten, ervaringen en citaten in de reeks interviews over #Bezield en Gedurfd #Leiderschap, #Persoonlijke Ontwikkeling #Human Essence het nieuwe concept voor #Menselijkheid in organisaties